05 Aralık 2006 tarihinde, AFBİKA haber alma ağına dahil olan Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından SAD-AFAG'a, bakıma muhtaç bir yavru Akdeniz foku bulunduğu haberi geldi.

Yalçın Savaş'ın aldığı ilk bilgilere göre; fok birkaç kez suya bırakıldığı halde karaya geri dönmüs ve belli bir süre beklenmesine karsın annesi de gelmemisti. Bu arada, acil müdahale ekibimiz hemen hazırlanarak foka ulasmak üzere yola çıktı. Ekip; Dr. Harun Güçlüsoy (SAD-AFAG ve DEÜ Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü), Veteriner-hekim Avni Gök (Foça Belediyesi) ile Ayhan Tonguç (SAD-AFAG)' dan olusuyordu. Güçlüsoy ve Gök'ün yavru fok üzerinde yaptıkları ön incelemede; yavrunun yaklasık 1,5 aylık ve olması gerekenden ortalama 10 kg daha zayıf olduğu, ileri derecede dehidrasyon (su kaybı) belirtileri gösterdiği, 5-7 gündür beslenmediği hükmüne varıldı ve baslangıç olarak yavruya yasam desteği sağlandı. Bu yastaki bir yavru Akdeniz fokunun anne sütünden baska bir yolla beslenmesinin mümkün olmadığı bilindiğinden, yavrunun bir süredir beslenmemis olduğu gerçeği de dikkate alınarak, bu süre boyunca annesinden ayrı kalmıs olduğu kabul edildi. Çevrede yapılan arastırma ve gözlemler neticesinde bilinen en yakın üreme alanının Yunanistan'a ait adalar olduğu tespit edildi. Hollanda'daki, dünyaca ünlü SRRC (Fok Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi) ile yapılan telefon görüsmeleri sonucu yavrunun rehabilitasyona alınmasına karar verildi.

"Badem", Foça'da Club Phokai tarafından sağlanan ve dezenfekte edilen bir mekana nakledildikten sonra, asırı sıvı kaybı dolayısıyla mineralli sıvı desteği verildi. Hollanda'dan SRRC Baskanı Lenie't Hart ile kurulan bağlantılar neticesinde, 2005 tarihli çerçeve protokolü gereği oradan rehabilitasyon konusunda bir uzmanının Türkiye'ye gelmesine karar verildi. Aksam saatlerinde beklenen uzman Richard Dijkema Foça'ya ulastı ve Badem'i muayene etti. Uzmanlarımız çok uzun süredir beslenmemis olan bu yavruya ilk öğün olarak, İstanbul'dan özel olarak getirilen balıkların derisini ve kılçıklarını ayıklayıp, küçük parçalar haline getirdikten sonra vitamin ile antibiyotik takviyesi yaptıkları özel bir besin hazırlamıslar ve bir hortum vasıtası ile midesine göndermislerdir.

İlk aylarda sindirim sistemleri çok hassas olan yavrular için besinlerinin bu sekilde hazırlanması büyük önem tasımaktadır. Yavru Akdeniz fokunun Foça'ya transferinden hemen sonra, uzun süredir yapılması düsünülen ve Türkiye'de bir ilk olacak olan sabit bir rehabilitasyon merkezi fikrinin hayata geçirilmesi yönünde olumlu gelişmeler kaydedildi.

Foça Belediyesi ve SAD-AFAG' ın ortak çalışmaları ile yapımına baslanan rehabilitasyon merkezi bu sene Ocak başında tamamlanarak yavru fokun transferi yapıldı. Foça Belediyesi'nin başlattığı yapım çalışmalarına SAD-AFAG, buzdolabı, çamasır makinesi, derin dondurucu, mama-yem hazırlama cihazları ve bilgisayar gibi ofis iç donanımını temin ederek katkıda bulundu.

Yavru foka yapılan ilk müdahale ve ardından bakıma çabalarımız tüm Türkiye'de büyük destek görürken, ODTÜ-Erdemli DBE'den bir akademisyenin anlamsız muhalefeti, camiadan bazı arkadaslarımızın kafasını karıstırdı ise de, kısa süre içinde SAD Başkanı D. Haluk Camuşcuoğlu tarafından detaylı bir açıklama yapılarak kendisine gereken cevap verilmistir. Açıklamada gerek Badem'in bakım altına alınmasının kaçınılmaz olduğu ve iddia edildiği gibi keyfi bir rehabilitasyon olayı olmadığı, aksine kendisinin İskenderun yakınlarında bulduğu yavru foka veterinerlik bakımından tamamen yanlış uygulamalarda bulunduğu vurgulanmıştır.

Yavru fok Badem sağlıklı ve gidisatı oldukça iyi. Umarız yavru 5-6 aylık olana kadar bu sekilde devam eder ve Türkiye kıyılarında doğal ortamına geri kavusur. Badem'in yasama dönüsü için yardımda bulunan Sn Mustafa Koç'a, Foça Belediye Baskanı Sn. Gökhan Demirağ' a, SRRC baskanı Sn Lenie't Hart' a ve Club Phokai yöneticilerine ve çalısanlarına, Foça Belediyesi veterineri Dr. Avni Gök ve SRRC' den uzman Richard Dijkema' ya ve SAD-AFAG' dan Yalçın Savaş, Zafer Kızılkaya ve Ayhan Tonguç'a tesekkür ediyoruz.

SAD-AFAG, 533 488 5858 , www.sad.org.tr ve www.sadafag.org

Yazı : Cem Orkun Kıraç ve Harun Güçlüsoy / SAD-AFAG
Fotoğraflar: Cem Orkun Kıraç / SAD-AFAG