Türkiye Sualtı Kültür Mirası Sanal Müzesi: Kaş Arkeopark Pilot Projesi

Türkiye'nin güney kıyıları, baslıca antik deniz ticaret yolları üzerinde olup, son yıllarda turizm faaliyetleri nedeniyle büyük oranda tahrip edilmis durumdadır. Kaybolmakta olan deniz tarihinin ve sualtı batıklarının arastırılması, envanterlenmesi ve sanal ortamda müzelestirilmesi, arkeolojik ve kültürel tahribatı engelleyeceği gibi, mevcut arastırmaların ilgili akademik yetkililere sunulmasını da sağlayacaktır.

Bu çalısma ile, özelikle yaz aylarında dalıs turizmi faaliyetinin arttığı ve mevcut arkeolojik potansiyeli nedeniyle de arastırmaların büyük önem tasıdığı Kas-Kekova kıyı kesiminde deniz darihi arastırması için ülkemizde ulusal kaynaklar kullanılarak ilk kez gerçeklestirilecek disiplinlearası, sistematik ve kapsamlı pilot projenin yürütülmesi amaçlanmaktadır. Söz konusu arastırma noktalarının belirlenmesi için arkeoloji, sualtı tarama teknolojisi (yan taramalı sonar, sualtı robotu v.b.), aletli derin su dalısı ve batık dalısı gibi farklı bilimsel disiplinler altındaki çalısmaların koordineli ve ortak hedefli olarak yürütülmesi ve bunların ortak bir veritabanına aktarılması hedeflenmektedir.

Tarihi batıklar içeren bu bölgede, dünyanın en eski batığı ünvanlı Uluburun teknesinin ve arkeolojik alanının replikası, dünyanın ilk sualtı ARKEOPARKI adıyla 29 Ekim 2006'da kurulmustur. Deneysel arkeoloji çalısmalarına mekan olan alanda Tunç Çağı (I.Ö. 2 bin) Ticaret ağı ve limanlarının canlandırılması planlanmıs olup, bu alanda uzaktan erisimli sualtı görüntülemesi, 360 derece sanal müze dolasımı ve sanal müze uygulamaları yapılacaktır. Gelisen bilgi teknolojileriyle müze, "sanal müze" adı altında, günümüz teknolojilerini de kullanarak sadece bulunduğu mekana bağlı olmayan bir bilgi akısını da sağlayacaktır. Ayrıca, söz konusu dalıs çalısmaları sırasında deniz dibi ve saptanan batıklara ait diğer (biyolojik, ekolojik v.b.) verilerin edinilmesi de arastırmanın olası ikincil ürünlerini olusturacaktır.

Yukarıda özeti bulunan proje SAD ve Baskent Üniversitesi olarak, Bilimsel ve Teknolojik Arastırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında Tübitak basvurusu yapılmıstır. Doç. Dr. Billur Tekkök yürütücülüğünde önerilen projeye dernek üyelerimizden Güzden Varinlioğlu, Yalın Bastanlar, Altay Özaygen ve Yar. Doç. Murat Karamüftüoğlu, Serkan Girgin, Evren Türkmenoğlu arastırmacı olarak katılmaktadırlar. 360 TAD, DETAD, AKUADAN Su Ürünleri SAN. ve TİC. LTD. STİ., Pozitif Değer Bilisim Çözümleri, Eko-Natura Ltd. Sti., Nic.tr Alan Adı Yönetimi, ODTÜ Deniz Mühendisliği Arastırma Merkezi'nin destekleyen kurulus olarak katıldığı projenin sonucu Mayıs ayında kesinlesecektir. Bu bekleme süresinde, yazın yapılacak arastırma dalısları izin Kültür Bakanlığı'na yapılacak izin basvurusu için SAD listelerinde proje duyurulmus ve proje gönüllüsü olarak 93 kisi basvurmustur. İlginize tesekkür ederiz

Güzden Varinlioğlu
Yön. Kurulu Üyesi
Genel Sekreter Proje Yürütücüsü